ହରିଶ ରାଣା ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ମାମଲା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରାୟ
୧୩ ବର୍ଷ ଧରି କୋମାରେ ଥିବା ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅନ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଦୀର୍ଘ ଆଇନି ଲଢେଇ ପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ତାଙ୍କୁ ପାସିଭ୍ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ (Passive Euthanasia) ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଗାଜିଆବାଦର ୩୧ ବର୍ଷୀୟ ହରିଶ ରାଣାଙ୍କ ମାମଲାରେ ଆସିଥିବା ଏହି ରାୟକୁ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ବୋଲି ମନାଯାଉଛି। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଖଟ ଉପରେ ପଡି ରହିଥିବା ପୁଅଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦେଖି ଶେଷରେ ବାପା ମା’ କୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଆବେଦନ ଉପରେ ବିଚାର କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି।
Harish Rana Case କ’ଣ?
୧୩ ବର୍ଷ କୋମାରେ କେମିତି ପଡିଥିଲେ ହରିଶ
’ତାରିଖ୍ ପେ ତାରିଖ୍, ତାରିଖ୍ ପେ ତାରିଖ୍, ତାରିଖ୍ ପେ ତାରିଖ୍ । ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହି ବାକ୍ୟଟା ଯେମିତି ଏକ ଚିରାଚରିତ ଧାରା । କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତ ଯଦି ବିଜୟ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ’ତାରିଖ୍ ପେ ତାରିଖ୍, ର ଏ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହସର ସ୍ଫୁରଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯାଏ । ମାତ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତରେ ଆଜି ଯେଉଁ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଆସିଛି, ତାହା ବର୍ଷ ବର୍ଷର ସଂଘର୍ଷ ପରର ବିଜୟ । ଅଥଚ ଏ ବିଜୟ ସେହି ବୁଢା ବାପା, ମା’ଙ୍କ ଆଖିରେ ଖୁସି ଦେଇପାରୁନାହିଁ ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ମୃତବତ୍ ପୁଅକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଜୀବନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଲଢିଥିଲେ ଆଇନର ଏ ସୁଦୀର୍ଘ ଲଢେଇ । ଏ କାହାଣୀ ଗାଜିଆବାଦର ୩୧ ବର୍ଷୀୟ ହରିଶ ରାଣାଙ୍କର । ଯାହାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁର ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ । ଯାହା କେବେ ଘଟି ନ ଥିଲା ତାହା ଆଜି ଘଟିଛି । ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମଥର ଲାଗି କୌଣସି ରୋଗୀକୁ ଦିଆଯାଇଛି ପାସିଭ୍ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁର ଅନୁମତି । ଅର୍ଥାତ ରୋଗୀଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଜୀବନ ରକ୍ଷାକାରୀ ଯନ୍ତ୍ର କାଢି ନିଆଯିବ । ଆଉ ଏ ରାୟ ଶୁଣାଇବା ବେଳେ ଖୋଦ ନ୍ୟାୟଧିଶଙ୍କ ଆଖି ମଧ୍ୟ ଲୁହ ଛଳଛଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ବିଶ୍ବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ ଓ୍ବିଲିୟମ ସେକ୍ସସ୍ପିଅରଙ୍କ ପଂକ୍ତି ‘To be or not to be’ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ନ୍ୟାୟାଧିଶ । ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହି ସହି ଜିଇଁବା ନା ଜୀବନ ଦେଇ ଅସରନ୍ତି ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା । ଆଉ ଏ ରାୟ ଶୁଣାଇବା ବେଳେ ଖୋଦ ନ୍ୟାୟଧିଶଙ୍କ ଆଖି ମଧ୍ୟ ଲୁହ ଛଳଛଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏ ପୂରା ଘଟଣା ଶୁଣିଲେ ଆପଣଙ୍କ ଛାତି ମଧ୍ୟ କୋହରେ ଭରିଯିବ ।
ହରିଶ ରାଣା କିଏ ?
ହରିଶ ରାଣା ହରିୟାଣାର ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଥିଲେ। ସେ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ସିଭିଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଢୁଥିଲେ ଏବଂ ପଢାଶୁଣାରେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ସମୂଳେ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା।
ସେ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ଚତୁର୍ଥ ମହଲାରୁ ପଡି ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ମୁଣ୍ଡରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ଲାଗିବାରୁ ସେ କୋମାକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ସେଥିଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜୀବନ ରକ୍ଷାକାରୀ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବଞ୍ଚି ଆସୁଥିଲେ।
୧୩ ବର୍ଷର ଯନ୍ତ୍ରଣା
ଦୀର୍ଘ ୧୩ ବର୍ଷ ଧରି ହରିଶ ଖଟ ଉପରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡି ରହିଥିଲେ। ସେ ନ କଥା କହିପାରୁଥିଲେ, ନ ନିଜେ ଖାଇପାରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ନଳୀ ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉଥିଲା।
ବାପା ମା’ ତାଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଡାକ୍ତରମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥ ହେବାର କୌଣସି ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ।
ପୁଅଙ୍କ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଦେଖି ଶେଷରେ ବାପା ମା’ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ କୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ।
କୋର୍ଟର ରାୟ
ହରିଶଙ୍କ ମାମଲା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ହୋଇଥିଲା। ବିଚାରପତି ଜେ.ବି. ପର୍ଦ୍ଦିୱାଲା ଓ କେ.ଭି. ବିଶ୍ୱନାଥନଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହାର ଶୁଣାଣି କରିଥିଲେ।
ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ କୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ହରିଶଙ୍କ ସୁସ୍ଥ ହେବାର କୌଣସି ଆଶା ନାହିଁ। ତେଣୁ କୋର୍ଟ Passive Euthanasia ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।
ଏହା ଅନୁଯାୟୀ ହରିଶଙ୍କୁ AIIMS ର ପାଲିଆଟିଭ୍ କେୟାର ୟୁନିଟ୍ କୁ ନିଆଯିବ। ସେଠାରେ ଡାକ୍ତରମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କ ଲାଇଫ ସପୋର୍ଟ ହଟାଇବେ।
Euthanasia କ’ଣ?
Euthanasia ବା ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ କରିବା।
ଏହାର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି—
Passive Euthanasia:
ରୋଗୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖୁଥିବା ଚିକିତ୍ସା ବନ୍ଦ କରାଯାଏ।
Active Euthanasia:
ସିଧାସଳଖ ଔଷଧ କିମ୍ବା ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଦିଆଯାଏ।
ଭାରତରେ Passive Euthanasia କିଛି ଶର୍ତ୍ତ ସହିତ ଆଇନସମ୍ମତ, କିନ୍ତୁ Active Euthanasia ଅବୈଧ।
ଅରୁଣା ଶାନବାଗ ମାମଲା
ଭାରତରେ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ନେଇ ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା ଅରୁଣା ଶାନବାଗ ମାମଲାରେ। ୪୨ ବର୍ଷ ଧରି କୋମାରେ ଥିବା ଏହି ନର୍ସଙ୍କ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କିଛି ଗାଇଡଲାଇନ ଜାରି କରିଥିଲେ।
ସେହି ଗାଇଡଲାଇନ ଆଧାରରେ ଏବେ ଏପରି ମାମଲାରେ କୋର୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ।
ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ
ହରିଶ ରାଣାଙ୍କ ଘଟଣା ଆମ ସମାଜ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
👉 ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହି ସହି ବଞ୍ଚିବା ଭଲ
ନା
👉 ଗରିମା ସହ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବା ଭଲ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନେଇ ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ରହିଛି।
